Elektronska Biblija kojom je Srpska crkva ušla u 21. vek

U početku beše samo na srpskom jeziku i na dva pisma, ćiriličnom i latiničnom. Od te prve e-Biblije prošlo je 16 godina. Njenu najnoviju verziju danas čine Sveto pismo na 35 jezika i multimedijalni, audio i vizuelni sadržaj, sve spakovano na jedan disk i jednostavno za korišćenje i pretraživanje.

Projekat su te 2000. godine osmislili ekonomista sa „Majkrosoftovim“ sertifikatom Milutin Lilić i Slobodan Jovanović, rukovodilac računarskog centra RTS-a. Biblija na disku objavljena je u izdanju Svetog arhijerejskog sinoda Srpske pravoslavne crkve. Tokom godina projekat je rastao, dopunjavao se novim jezicima, među kojima su grčki, hebrejski, latinski, mađarski, arapski, španski... U izrade kasnijih verzija uključio se i Inovacioni centar Mašinskog fakulteta u Beogradu, partner je postao i PGP RTS, a autorski tim, osim Lilića, činili su još i profesor Darko Tanasković, orijentalista, Aleksandar Sedmak, direktor Inovacionog centra...

Elektronsko Sveto pismo Starog i Novog zaveta omogućava korisnicima da biblijske tekstove čitaju paralelno na više jezika, da porede prevode, jednostavno vrše pretragu po knjigama i poglavljima. Poseban deo čini leksikon ličnih imena i pojmova, poput Avram ili Jovan Krstitelj, koji osim različitih transkripcija u posebnom prozoru izdvaja delove teksta gde se pojmovi pojavljuju. Leksikon je urađen na sedam jezika. Elektronska Biblija obuhvata knjige Svetog pisma različitih hrišćanskih crkava, pravoslavne, katoličke, protestantskih. Njen deo je i Tanah, jevrejska Biblija. Sastavi deo, od prve verzije, do poslednje, treće, uvek su bili i multimedijalni sadržaji. To su slike originalnih pergamenata sa delovima Svetog pisma, audio-snimci čitanja delova Biblije na više jezika, ali i duhovna muzika različitih hrišćanskih naroda inspirisana svetom knjigom.

Sećajući se početaka Biblije na ce-deu, Milutin Lilić, jedan od njenih idejnih tvoraca, kaže da je patrijarh Pavle blagoslovio da ta prva verzija bude objavljena i na latinici.

– Naš projekat tada je opisan kao ulazak Srpske crkve u 21. vek. Primerak e-Biblije uručio je 2000. premijer Zoran Đinđić  čelnicima „Majkrosofta“ Bilu Gejtsu i Stivu Bolmeru. Pet godina kasnije, višejezično izdanje Svetog pisma dobio je i tadašnji papa Benedikt Šesnaesti – ističe Lilić.

Program omogućava upoređivanje i paralelno čitanje na više jezika, a sve to propraćeno ilustracijama

Poglavar Rimokatoličke crkve, kako su tada preneli mediji, vrlo se zainteresovao za poklon koji je dobio prilikom prijema državne delegacije Srbije i Crne Gore. Opisao ga je kao jedinstveni projekat u svetu i naglasio da se takvim poduhvatima ostvaruje ideja o istinskom hrišćanskom zajedništvu koje počiva na Bibliji.

Na disku, za koji jedan od njegovih autora kaže da je namenjen i stručnjacima i običnim čitaocima, korisnici mogu da upoznaju spise koje su različite hrišćanske crkve uvrstile u svoje Sveto pismo. Lilić objašnjava da su 66 knjiga Starog i Novog zaveta sastavni deo Biblije za većinu hrišćanskih denominacija. Broj knjiga koje su uvrštene u kanonske nije isti za sve crkve, pa neke hrišćanske Biblije sadrže spise kojih u drugima nema. Lilićeva e-Biblija obuhvata 90 knjiga.

– Sveta knjiga hrišćana za mene je umnogome i pesnička, može se čitati i kao poezija. Njena tradicija i istorija spajaju mnoge narode, u njoj je sadržana najkompletnija istorija čovečanstva – objašnjava Lilić kako on vidi knjigu sa kojom je u Evropi počela istorija štamparstva i koja je jedna od najčešće štampanih knjiga na svetu.

Iz višejezične Biblije rodile su se ideje za druge projekte koji su u vezi sa njom. Jedna od njih bila je i stvaranje novog tipa e-prevodioca, programa čija bi se lingvistička baza podataka crpila upravo iz fonda reči i fraza koji čine višejezični tekstovi Svetog pisma. Ta baza trenutno je u fazi pilot-projekta. Takođe, trećoj, poslednjoj verziji Biblije na kompakt-disku Lilić je dodao i Sveto pismo pretočeno u muzičko-scenski izraz. To je oratorijum nazvan „Logos kantata“ u kojem se biblijski stihovi pevaju na 11 jezika, a komponovao ga je upravo Lilić. Moderna kantata, kako objašnjava njen autor, komponovana je za simfonijski i pop orkestar, hor i soliste koji je izvode na italijanskom, hebrejskom, grčkom, engleskom, srpskom, hrvatskom, ruskom, nemačkom, francuskom, španskom i portugalskom jeziku.

Lilić će treću verziju e-Biblije na 35 jezika pokloniti i članovima nove Vlade Srbije i premijeru. Autor projekta namerava da se pismom obrati Vučiću i zatraži podršku i saradnju Vlade. Između ostalog, on predlaže da budući da je umetnički deo projekta rađen na „Eplovoj“ platformi da se ova velika kompanija pozove da formira svoj srpski ogranak u našoj zemlji.

 

Preuzeto sa sajta politika.rs

Elektronska Biblija kojom je Srpska crkva ušla u 21. vek